YIL 20 MAYIS 1747 …
- BAYRAM AYBASTI
- 5 gün önce
- 1 dakikada okunur
20 Mayıs 1747’de James Lind isimli İskoç bir gemi doktoru, tarihin ilk kontrollü klinik araştırmasını yaptı.
Skorbut hastalığına yakalanan denizcileri farklı gruplara ayırdı.
Sadece limon ve portakal verilen denizciler hızla iyileşti.
Modern klinik araştırmaların temeli böyle atıldı.
Bugün 20 Mayıs, “Uluslararası Klinik Araştırmalar Günü”.
Aradan yaklaşık 280 yıl geçti.
Ama değişmeyen tek şey şu:
Bilim hâlâ sabır, veri ve büyük yatırım istiyor.
Bugün bir ilacın laboratuvardan hastaya ulaşması ortalama 9-10 yıl sürüyor.
Binlerce deney yapılıyor.
Yüzlerce bilim insanı çalışıyor.
Milyarlarca Euro harcanıyor.
Sadece Almanya’da ilaç endüstrisi AR-GE’ye yılda yaklaşık 10 milyar Euro yatırım yapıyor.
Tıbbi biyoteknoloji alanında yüzlerce yeni molekül ve tedavi klinik çalışmalarda test ediliyor.
Ama buna rağmen Almanya’da her 1 milyon kişiye sadece 33 klinik çalışma düşüyor.
Danimarka’da ise bu sayı yaklaşık 200.
İlaç geliştirmek kahve yapmak değil.
“Bir şey karıştırdım oldu” sektörü hiç değil.
Bir molekülü keşfetmek yetmiyor.
Önce hücrede çalışacak.
Sonra güvenli olduğu kanıtlanacak.
Sonra insanda etkili olduğu gösterilecek.
Yan etkileri incelenecek.
Etik kurullardan geçecek.
Devlet onayı alacak.
Üretim standardı korunacak.
Bilim romantizm kaldırmaz.
Kanıt ister.
Veri ister.
Tekrar ister.
Hassas teraziyi hayatında görmeyen insanlar bugün ilaç sektörüne ahkâm kesiyor.
Bilime çamur atmak kolay.
Ama yeni bir kanser ilacı geliştirmek zor.
Yeni bir gen terapisi geliştirmek daha da zor.
Klinik araştırmalar sadece şirketleri büyütmüyor.
İnsan hayatını kurtarıyor.
Bilim insanı yetiştiriyor.
Teknoloji üretiyor.
İstihdam sağlıyor.
Bir ülke klinik araştırma kaybediyorsa sadece yatırım kaybetmez.
Bilgi kaybeder.
Uzmanlık kaybeder.
Gelecek kaybeder.
Çünkü gerçek şu:
İnsan hayatını kurtarmak da kolay değil, ucuz da değil.
