Hüviyeti Hürriyeti Olan Adam: Neyzen Tevfik

Efendim, Neyzen Tevfik’i bilen bilir...

Bilmeyen de bir zahmet ve de muhakkak araştırsın.

1879-1953 yılları arasında yaşamış bu nev-i şahsına münhasır zat, öyle hoş ve içli ney çalarmış ki... Ata’nın kulağına gidip de ilgisini çekecek kadar yani...

Ha bir de hicivli ve de kafiyeli şiirler söyler dururmuş.

Bok demem

Boklar duyar ar eder

Bir zerren düşse boka

Onu da mundar eder

Tanrı senin hamurunu

Necasetle yoğurmuş

Anan seni sıçar iken

Yanlışlıkla doğurmuş

Bu, sıra dışı adam, Abdülhamit’in baskıcı döneminde tası tarağı toplayıp basıp Mısır’a gider... Ya da kaçar... Abdülhamit devrilince döner ancak.

Ha bu arada Atatürk’e koşulsuz bir inanç ve sevgiyle bağlıdır, laf söyletmez; hele ki Ata aleyhine bir şey söyle, o hicivli ağzıyla verir ağzının payını...

İşgaldeki hâli sakın unutma

Atatürk'e dil uzatma, sebepsiz

Sen anandan yine çıkardın amma

Baban kimdi bilemezdin şerefsiz

Kurtuluş Savaşı’ı ardından başlayan zor ve çetin yıllardır... Neyzen Tevfik dedikleri, içkiye ve sarıkıza(esrar) düşkün, neredeyse hiç ayık gezmeyip paso ney üfleyen bir avaredir.

Neyzen’in bu avareliği, berduşluğu karşısında, anası, hüviyetine el koyar. O dumanlı kafayla birine kefil olur, borca harca girer korkusuyla kimliğinden men eder Neyzen’i, garip anası.

Bir de yoksulluğun Tanrısıdır Neyzen! Derme çatma bir barakada yaşamaktadırlar, anası ve kardeşiyle.

Evet, Ata diyorduk!

Ata, duyar Neyzen’in hicivli şiirlerini, neydeki eşsiz nefesini ve rakıya düşkünlüğünü, davet eder sofrasına.

Yenilir, içilir... Neyzen, üfler içli neyine, içli içli... Ata, kapar mavi gözlerini, mest olur!

“Dile benden ne dilersen Neyzen” babında açık çek verir Ata!

Boynunu büker Neyzen. 

“Paşam” der. “Söyle şu anama hüviyetimi versin. Çok ağırıma gidiyor”

Neyzen, tüm bu yaşananları anasına ve kardeşine anlatır, sabahına... Anası deliye döner tabi;

“Ulan“ der.

“Üstte yok başta yok, ev dersen baraka, aklına gele gele hüviyetin mi geldi?”

Efendim bendenizin yorumu; şair bu, hüviyeti hürriyetidir.

Hangi dava hürriyetten daha mühimdir ki!

Müptezel(!) Neyzen bile hürriyetinin davasındadır, tüm seçenekleri elinin tersiyle iterek!