Hürmüz Boğazı
- BAYRAM AYBASTI
- 4 gün önce
- 2 dakikada okunur
Haritaya bakınca ince bir çizgi…
Ama o çizginin içinden geçen sadece gemiler değil; dünyanın nabzı.
Hürmüz Boğazı
Bir tarafında İran,
diğer tarafında Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri…
Ama aslında karşı karşıya gelen sadece kıyılar değil; çıkarlar.
Rakamlar soğuktur derler…
Ama bazı rakamlar insanın içini ürpertir.
Her gün yaklaşık 20 milyon varil petrol geçiyor bu dar koridordan.
Yani dünyanın tükettiği petrolün yaklaşık %20’si.
Yıllık karşılığı mı?
Yaklaşık 600 milyar dolar.
Ve sadece petrol değil…
Katar başta olmak üzere bölgeden çıkan sıvılaştırılmış doğalgazın (LNG) yaklaşık %20’si de buradan geçiyor.
Katar tek başına günde 9,3 milyar kübik feet LNG sevk ediyor.
Birleşik Arap Emirlikleri ise günlük yaklaşık 0,7 Bcf ile bu trafiğin bir başka önemli aktörü.
Ama daha çarpıcısı var…
Dünyadaki gübre ticaretinin yaklaşık üçte biri de bu boğazdan geçiyor.
Yani mesele sadece enerji değil;
Tarım… gıda… hayatın kendisi.
Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt…
Hepsi aynı dar kapıya mahkûm.
33 kilometreye sıkışmış bir dünya ekonomisi düşünün.
Bir şehirlerarası yol kadar dar…
Ama içinden geçen değer, kıtaların kaderini belirliyor.
Ve şimdi asıl meseleye geliyoruz.
Denizin altı…
Gözle görünmeyen ama dünyayı döndüren hatlar.
Fiber optik kablolar…
Bankaların, borsaların, devletlerin sinir sistemi.
Bir kablo koparsa…
Sadece internet yavaşlamaz.
Para akışı yavaşlar.
Ticaret aksar.
Güven sarsılır.
Bugün bir savaş çıktığında petrol fiyatı artıyor diye konuşuyoruz.
Ama kimse şunu sormuyor:
“Ya veri akışı kesilirse?”
Çünkü modern dünya artık enerjiyle değil,
eş zamanlı bilgiyle ayakta duruyor.
Bir tanker gecikir… telafi edilir.
Ama veri gecikirse… sistem kilitlenir.
İşte Hürmüz bu yüzden sadece bir boğaz değil.
Bir darboğaz.
Bir kırılma noktası.
Bir risk merkezi.
İnsanlık her şeyi birbirine bağladı.
Ama o bağların geçtiği yerleri koruyamadı.
Ve en acı gerçek şu:
Bu kadar değerli bir noktada hâlâ konuşulan şey savaş.
Oysa kaybedilen sadece petrol değil…
Sadece para değil…
Bazen bir kablonun ucunda bağlı olan
bir öğrencinin dersi,
bir doktorun verisi,
bir ülkenin ekonomisi…
Ve en sonunda…
insanın kendisi.
Hürmüz Boğazı sadece su yolu değil.
Dünyanın kalbi orada atıyor…
Ve o kalp, her zamankinden daha kırılgan….
