OPERA:YIL 1934
- BAYRAM AYBASTI
- 6 May
- 1 dakikada okunur
Geçen akşam Bir Cumhuriyet Şarkısı filmi izledim.
Tabii ki sadece bir film… ama ana fikri, insanın zihnine çivi gibi çakılıyor.
Savaş bitmiş.
Top susmuş.
Ama memleketin aklı hâlâ çalışıyor.
Cephane yok.
Para yok.
Zaman yok.
Ama bir adam var: Mustafa Kemal Atatürk.
Ve o adam, herkesin “önce ekmek” dediği yerde, “önce sanat” diyor.
Bugün kulağa romantik geliyor.
O gün için ise… bildiğin meydan okuma.
26 günde bir opera: Özsoy Operası.
Düşün…
Daha devlet yeni kurulmuş.
Altyapı yok.
Yetişmiş insan sayısı sınırlı.
Ama sahne kuruluyor.
Perde açılıyor.
Ve bir millet dünyaya şunu söylüyor:
“Biz sadece savaş kazanmadık… biz medeniyet kuruyoruz.”
Üstelik bu iş, öylesine yapılmış bir sanat faaliyeti değil.
Rıza Şah Pehlevi Türkiye’ye geliyor.
Atatürk ne yapıyor?
Sıradan bir karşılama değil…
Bir vizyon gösterisi hazırlıyor.
Çünkü o biliyor:
Sanat, bir milletin kendini anlatma biçimidir.
En güçlü, en kalıcı anlatım biçimi.
Zaten boşuna söylemiyor:
“Sanatsız kalan bir milletin hayat damarlarından biri kopmuş demektir.”
Bu cümle, bir temenni değil.
Bu, bir yol haritası.
Bakın tarihe…
I. ve II. Dünya Savaşı’nda bazıları sadece güç üretti.
Ama ruh üretmedi.
Sonuç?
Yıkım.
Çünkü sanat yoksa…
insan eksiktir.
İnsan eksikse…
medeniyet yarımdır.
Atatürk’ün farkı tam da burada.
Herkes “nasıl ayakta kalırız” diye düşünürken,
o “nasıl ileri gideriz” diye düşündü.
O yüzden mesele bir film değil.
Mesele bir zihniyet.
Harf Devrimi…
Tevhid-i Tedrisat Kanunu…
Özellikle Kadınlara Seçme ve Seçilme Hakkı…
Saltanatın Kaldırılması…
Halifeliğin Kaldırılması…
Kılık Kıyafet Devrimi…
Soyadı Kanunu…
Takvim, Saat ve Ölçülerde Değişiklik…
Hepsi aynı iradenin ürünü:
“Şartlar uygun değil” diyenlere rağmen yapılanlar.
Çünkü büyük milletler…
zor zamanda ne yaptıklarıyla hatırlanır.
Kısacası…
Top mermisi susar.
Ama asıl mesele o zaman başlar.
Ve sahne ışıkları yanıyorsa…
bir ülke hâlâ yaşıyor demektir.
