BİR GARA MEMET ÖYKÜSÜ “LASTİK OLAYI”

Ufukta seçim vardı parti bayrakları taşıyan arabalar yollarda meydanlarda dolaşıyorlardı. Döviz darlığı nedeniyle ülkede yokluklar yaşanıyordu. Bazı ilaçlar bulunmuyor, o ilaçları kullanan hastalar iyileşemiyordu. Kahve ithal edilemediği için has kahve yerine nohut kahvesi içiliyordu. İthal kısıtlamasından en çok etkilenen mesleklerden biri de şoförlüktü yedek parça ve lastik yoktu. Kalan az sayıda lastik stokundan ancak iktidar partisi sempatizanı demokrat partili şoförler yararlanıyor iktidara karşı görüşte olan şoför esnafına lastik verilmiyor insanlar siyasi görüşlerinden dolayı ekmek parasından oluyor geçim sıkıntısı çekiyordu.

Bolaman’ın en deneyimli şoförü Gara Memet (Mehmet Ergün) babası Lazoğlu İsmail’den devraldığı siyasi düşüncelere yürekten bağlı sadık vaz geçmez Cumhuriyet Halk partiliydi. Sadece Mehmet Ergün değil hemen hemen tüm Bolaman silme Halk partiliydi. Öyle ki İsmet Paşa Bolaman’a geldiği gün; "Burası Bizim Bolaman mı?" Diye sormuş, Kalede durup halkla sohbet etmişti.

Seçimlerde Bolaman’dan Demokrat Parti'ye iki elin parmakları kadar az sayıda oy ya çıkar ya çıkmazdı.

Bolaman’da CHP'li olmak Cumhuriyete bağlılıkla eş anlamlıydı.

Gara Memet’in arabasının şambriyer (Fransızca chamber de air) denilen iç lastikleri patladıkça kaynak yapmaktan yamalı bohçaya dönmüş, ömrünü çoktan doldurmuş olan dış lastiklerin de dişleri yolu tutan kertikleri aşınmış yitmiş lastikler dümdüz kaskabak olmuştu. Bu lastiklerle araba sürmek Allah esirgesin kazaya çağrı çıkarmaktı.

Gara Memet eli kolu bağlı şurdan şuraya gidemez yolcu taşıyamaz olmuştu. Araba caminin kıble duvarı önünde Gara Mehmet de Odayanı’da Bahriyeli berber Mustafa’nın (Mustafa Ergün) kahvesinde pinekleyip duruyor kara kara düşünüyordu.

Günlerden bir gün kahvelerde akşam ajansında radyodan bir haber duyuldu. Haber çok önemliydi. Hükümet bir miktar lastik ithal etmiş ve her vilayete belirli sayıda kota ayrılmıştı.

Ordu’da şoförlere lastik verilecekti verilmesine ama kime verileceği belliydi. Bunu Mısır’da sağır sultan bile biliyordu. Eğer Demokrat partiliysen senden iyisi yok, gel lastiğini al havasını bas lastiği şişir korna çalarak çalım atarak geç git. Yok, eğer Demokrat partili değilsen hele de Halk partiliysen boşuna heveslenme, hiç zahmet edip Ordu’ya gitme lastik alamazsın avucunu yalar eve elin boş dönersin.

Kahvede radyodan akşam haberlerini dinleyen Gara Memet ceketi omuzuna attı elinde sarı kehribar tesbih, gür siyah saçları kasketinden taşkın, sakalı gelmiş esmer yüzü düşünceli yere bakarak evine gidiyorken birden durdu aklına bir şey gelmişti, başını kaldırdı denize baktı bıyıklarını burdu neşesi yerine geldi güldü gözlerinde muzip bir bakışla; Dur hele ben size sorarım!, Der gibi bilmiş bilmiş başını salladı.

Düşündüğünü yarın yapacaktı, çabuk çabuk yürüyerek eve döndü akıllı adam lastik işindeki açmaza çözüm bulmuş rahatlamıştı. Gece yattı bir güzel uyku çekti.

Sabah kalktı sakal traşı oldu, koku süründü, Fatsa’ya gitti, Sofu Tahsin'in dükkânından en büyüğünden herbiri iki metreye yakın boyda iki bayrak satın aldı. Bayraklardan biri kırmızı zemin üzerine beyaz DP rümuzlu Demokrat Parti bayrağı, diğeri altı oklu CHP (Cumhuriyet Halk Partisi) bayrağıydı. Fatsa’dan Kale’ye dönerken Yenipazar’da durdu kocaman DP bayrağını açtı kaputun üstüne serdi bağladı.

Araba Kale’den geçerken Bolamanlılar gözlerine inanamadılar, yoldan geçen araba herkesin bildiği Gara Memet’in arabasıydı da ya bu kaputun üstündeki koca DP bayrağı neyin nesiydi? Bu olacak şey değildi, bu işte bir gariplik vardı ama neydi?

Gara Memet Kale’de durmadı DP bayrağı aldığı rüzgârla fırıl fırıl oynaşıyor seçim zamanı mitinge giden neşeli araçları anımsatıyordu! Araba Ordu’ya doğru uzaklaştı millet arkasından bakakaldı.

Gara Memet’in arabasına Demokrat parti bayrağı çekmesi güneşin batıdan doğması kadar olağanüstü bir şeydi!. Kimi Kaleli; "Herhal Gara Memet ya feleğini şaşırdı ya kafayı yedi? Yoksa bu nedir hayırdır inşallah!" Dedi kimi; "Şart olsun dört gabak lastikle araba Yalıköy’den hadi bilemedin Medrese’den öteye geçemez!" Diyordu.

Bolaman araştırmaları ve eski fotoğraflar arşivinden alınma.

Bolaman halkı şaşkın düşünedursun Gara Memet dört tekerde dört kabak lastikle giden arabayı çok ihtiyatlı çok yavaş sürerek Ordu’ya geldi, doğru lastik tevziatının yapıldığı yere çekti.

Lastik dağıtım kuyruğunda Gara Memet’i gören demokrat partili şoförler şaşkın şaşkın birbirine bakındılar. "Yahu! kahvede, çarşıda pazarda alışverişte, yolcu taşır direksiyon sallarken, radyoda akşam haberlerini ve gece saat 8'i çeyrek geçe Şerif Arzık’ın radyo gazetesi programını dinlerken her fırsatta DP'ye ağzına geleni saydıran söyleyen iflah olmaz halk partili Bolamanlı Gara Memet’in lastik kuyruğunda ne işi vardı?" 

Memet’i tanıyan şoförlerden biri; "Memet abi elinde hamili kart lastik alabilir yazan belge var mi?" dedi. Gara Memet; "Bende kart mart bulunmaz benim kartla işim olmaz ama gocca DP bayrağı var ki bakmaya gıyamazsın" dedi.

Bayrak helbet adamın Demokrat Partili olduğuna el kadar kâğıttan yüz kat daha büyük bin kat daha sağlam bir kanıttı, inanmayan arabaya çekili koca bayrağa baksındı. Demokrat olmasa adam DP bayrağını toka edip güpe gündüz korna çala çala gezer dolaşır mıydı. Arabaya adam boyunda DP bayrağı çekene kim ne sorabilirdi.

Lastik dağıtımı yapan memurlar DP bayraklı arabaya lastik vermemezlik edemezlerdi ve edemediler olura lastik vermezlerse ya adam gider; "Böyleyken böyle oldu derse partiye şikayet ederse kim bilir başlarına neler gelirdi." 

Arabasına Demokrat Parti bayrağı çeken Gara Memet sorgusuz sualsiz dört yeni lastiği kucakladı Zaldı, hiç beklemeden doğru tamirciye gitti yeni lastikleri taktırdı.

Aradan üç saat geçti geçmedi Gara Mehmet yeni lastikleriyle korna çala çala geldi lastik dağıtım yerinin önünde iyice yavaşladı duracak gibi yaptı. İçerdeki adamlar sürekli çalan korna sesine koşup aman ne oluyor diye dışarı uğradılar! Aaaa o da ne az önce DP bayrağı taşıyan arabanın üstünde bu kere daha büyük altı oklu CHP bayrağı vardı. Koca bayrak rüzgârla neşeli neşeli oynaşıyor sanki lastik dağıtılan yere, "Gördünüz mü el mi yaman bey mi yaman!" der gibi göz kırpıyordu.

Lastik tevziatı yapan adamlar nasıl bir tongaya bastıklarını farkına vardılar geldikleri oyundan yeni uyandılar. Ava giden avlanmış, Gara Memet’in DP bayrağı çekmesine kanmış güzelim lastikleri kendi elleriyle CHP'li şoföre verivermişlerdi. Sinirden mi yoksa utançtan mı yüzleri kızardı gizli gizli söylendiler içlerinden biri; "Partinin tavsiye kâğıdı olmadan bu adama lastik vermeyecektik hata ettik" dedi.

Kale’de gün batımına yakın batı ufku kızarmış, hava morarmıştı akşam ezanının eli kulağındaydı. Gara Memet Ordu yolundan korna çala çala geldi Adem beyin evinin önünden Kale’ye inen yola döndü Garipöldüren çeşmesinin, dut ağacının yanından geçti, dört tekerinde henüz çamur yememiş tertemiz simsiyah dört yeni lastik olan arabayı kahvenin önüne park etti.

Kaleliler Gara Memet’in başına çokuştular. O günlerde lastik bulmak aslanın ağzından ekmek almaktı. Lastikleri nasıl ele geçirdi diye merakla soran soranaydı. Gara Memet olanları anlattı. Arabasına Demokrat Parti bayrağı çekip Ordu’ya varmış, DP bayrağını gösterip dört yeni lastik almış, lastikleri koyduktan sonra kaputun üstünden DP bayrağını indirip yerine altı oklu CHP bayrağını germişti. Altıoklu bayrakla korna çala çala, halk partili olmanın tadını çıkara çıkara Ordu çarşısını dolanıp çalım satmış hava atmıştı. Dönüşte yoldan birkaç yolcu toplayıp günlük yevmiyeyi de çıkarmıştı, "Allah bereket versin" dedi sözü bağladı.

Gerçekte o gün Gara Memet partili yandaşlarını kollayan devletin imkânlarını yalnızca kendileri için kullanan adamlara bir güzel ders vermiş halkın zekâsıyla oynamamak gerektiğini yanılmaz bir örnekle onlara göstermişti.

Bolaman’ın her hizmete her ihtiyaca koşan yetişen tek arabasının artık yeni lastikleri vardı, bu olay herkese yarayacak bir iyilikti. Allah esirgesin hastalıkta sökerlikte bir acil ihtiyaçta darlıkta Kale arabasız olmazdı.

Gara Mehmet lastik olayını anlattıkça neşelenen insanlar hem güldüren hem de vatandaşlık dersi veren hele de hakkını hiç yedirmeyen Gara Memet’e çay kahve ısmarladılar sarılıp kucakladılar.

Olay hem mizah hem de siyaset konusu olarak yıllarca anlatıldı durdu. Lastik olayının mesajı halktan bir kimsenin siyasetçilere verdiği bir akıl ve ahlak dersi olarak bugün olduğu gibi yarınlarda da geçerli olacak.

S O N