Karadeniz Bitti: Ruhuna Fatiha

50 Çeşitten 10’a Düştü, Tezgahta Balık Kalmadı, Somonu da Biz Yemiyoruz. Uzmanlar, Eylül ayının av sezonu için erken olduğunu savunuyor. Av miktarı da bunu doğruluyor.

Bir zamanlar balığın memleketi olarak anılan Karadeniz, bugün balığın değil, balık çiftliklerinin bölgesi haline geldi. 20-30 yıl öncesine kadar 50'nin üzerinde balık türünün avlandığı Karadeniz’de, bugün hem tür sayısı 10’a geriledi hem de av miktarı yarıya düştü. Balıkçı ağları dolmuyor, sofralara balık ulaşmıyor.

“Sezon Açıldı Ama Ortada Balık Yok”

Ordu Üniversitesi Fatsa Deniz Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Aydın, sosyal medya hesabından yaptığı çarpıcı paylaşımda, yeni av sezonu öncesi dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Aydın, “Sosyal medyada ağzı olan konuşuyor, bir bilim insanına sorayım diyen yok” diyerek hem uygulamaları hem de kamuoyundaki yanlış algıları eleştirdi.

“Farklı Sezon Denendi, Akdeniz Talan Edildi”

Aydın, av sezonunun tüm denizlerde aynı anda açılmasının bilimsel olarak hatalı olduğunu kabul ederken, farklı tarihlerde açılan sezonların da daha büyük zarar verdiğini belirtti:

“15 gün erken açılan Akdeniz sezonunda Karadeniz ve Ege tekneleri oraya akın etti, 15 günde tüm meralar talan edildi. Akdeniz balıkçısı isyan etti. Bu sistemde farklı zamanlarda sezon açılması çalışmaz.”

“10 Senedir Hamsi Yiyen Var mı?”

Aydın’ın asıl dikkat çektiği nokta ise Karadeniz’in sembol balığı olan hamsi.

“Yok... Çünkü bu yıl avlamamız gereken hamsiler, geçen yıl 5-6 cm büyüklüğündeyken Abhazya ve Gürcistan açıklarında talan edildi. Balık unu ve yağı fabrikalarına gönderildi. Hamsiyi biz değil, Türk somonu yiyor.

TÜİK verilerine göre 2023’te 274 bin ton, 2024’te ise 152 bin ton hamsi yakalanmasına rağmen sofralarda hamsi yok. Çünkü avlanan balıklar yenecek büyüklükte değil; yem fabrikalarına gidiyor.

“Somon Bizim, Ama Sofrada Yok”

Türkiye’nin somon üretiminde dünya birinciliğine oynadığını hatırlatan Aydın, acı gerçeği şöyle özetliyor:

“Evet, somon üretiminde zirvedeyiz. Ama bu balıkların %95’i ihraç ediliyor. Bizim hamsiyi, istavriti yem yapıp somon yetiştiriyoruz. Sonra o somonu da yiyemiyoruz. Kalan %5 ise çoğu zaman kafeste ölen balıkların değerlendirilmesiyle piyasaya sürülüyor.”

“Vatandaş 10 Yıldır Balık Yiyemiyor”

Karadeniz’in giderek tükenişe sürüklendiğini ifade eden Prof. Dr. Mehmet Aydın, net bir uyarıda bulundu:

“Artık Karadeniz’de balık bol olacak palavrasını kimse atmasın. Vatandaş 10 yıldır balık yiyemiyor, bu düzen değişmedikçe de yiyemeyecek. Üzgünüm…”

“Yakında Hamsi ve Mezgit Avı Yasaklanabilir”

Tüm bu tabloya bakıldığında, Aydın’ın son sözü Karadeniz için adeta bir ağıt niteliğinde:

“Yakın gelecekte hamsi ve mezgit avcılığı yasaklanırsa şaşırmam. Karadeniz bitti… Ruhuna Fatiha…”