Türkiye “Üreten ve Düzenleyen” Olmayı Hedefliyor

TBMM Yapay Zekâ Araştırma Komisyonu, çalışmalarını tamamlayarak kapsamlı raporunu Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’a sundu. Komisyon, Türkiye’nin yapay zekâ alanında stratejik vizyonunu ortaya koydu.

Dijital Çağda Türkiye’nin Vizyonu

Komisyon Başkanı Fatih Dönmez, raporun yalnızca bir çalışmanın tamamlanması değil, Türkiye’nin dijital çağdaki konumuna ilişkin stratejik bir vizyonun somutlaşması anlamına geldiğini belirtti. Dönmez, yapay zekânın ekonomik rekabetten ulusal güvenliğe, toplumsal dönüşümden veri egemenliğine kadar geniş bir etki alanına sahip olduğunu vurguladı.

Raporda, Türkiye’nin yapay zekâ alanında yalnızca uygulayıcı değil, geliştiren, düzenleyen ve küresel normlara katkı sunan bir aktör olması gerektiği ifade edildi. Hedef, sadece ekonomik büyüklükle G20’de yer almak değil; teknoloji üretim kapasitesi, dijital altyapı ve insan kaynağı ile kalıcı bir konum elde etmek olarak belirtildi.

Toplumun Tüm Kesimlerini Kapsayan Politika

Raporda, yapay zekânın insan odaklı kullanımına dikkat çekildi. Eğitimden sağlığa, tarımdan gençlerin kariyer fırsatlarına kadar geniş bir alanda dönüşüm yaratması gerektiği vurgulandı. Bu dönüşümün toplumun hiçbir kesimini dışarıda bırakmaması gerektiği özellikle belirtildi.

Ayrıca, yapay zekânın beraberinde getirdiği riskler de ele alındı. Algoritmik ayrımcılık, veri güvenliği ihlalleri, mahremiyet sorunları ve istihdam dönüşümü gibi başlıkların doğru yönetişim mekanizmalarıyla ele alınması gerektiği ifade edildi. Bu kapsamda etik standartlar, risk temelli düzenleme ve kurumsal koordinasyon önerildi.

Katılımcı ve Şeffaf Çalışma Süreci

Komisyon, çalışmalar süresince 13 toplantı gerçekleştirdi, 119 uzmanın görüşünü dinledi, 48 yazılı görüş aldı, 3 çalışma ziyareti yaptı ve 1 ulusal zirve düzenledi. 8 Mayıs 2025’te gerçekleştirilen “Veriden Karara Yapay Zekâ Zirvesi”, kamu, özel sektör, akademi ve sivil toplumu bir araya getirerek ortak vizyon oluşturulmasına katkı sağladı.

100 Politika Önerisi ile Yol Haritası

Rapor, insan kaynağı yetiştirme, veri altyapısının güçlendirilmesi, kamu-özel sektör iş birliği, uluslararası konumlanma ve etik-hukuki çerçeve başlıkları altında 10 ana başlık ve toplam 100 politika önerisi sunuyor. Öneriler kısa, orta ve uzun vadeli olarak planlandı.

Dönmez, Türkiye’nin genç ve dinamik nüfusu ile yapay zekâ alanında büyük bir sıçrama yapabileceğini vurgulayarak, “Türkiye, yapay zekâ çağında edilgen bir ülke olmayacak; dijital dönüşümün üreticisi ve düzenleyicisi olacaktır” dedi.

Teknoloji ve Demokrasi Dengesi

Komisyon Başkanı, raporun Türkiye’nin teknolojik ilerleme ile demokratik değerler arasında güçlü bir denge kurma çabasının bir ürünü olduğunu belirterek, çalışmaya katkı sunan tüm kurum ve paydaşlara teşekkür etti.

Raporda öne çıkan mesaj, Türkiye’nin yapay zekâda yalnızca tüketen değil; üreten, düzenleyen ve küresel standartlara yön veren bir aktör olmayı hedeflediği oldu.