Osman Kademoğlu

Bolaman’daki tarihi konağın inşa edildiği 1820’lere kadar geriye giden efsaneleşmiş bir öyküsü vardır.  1950’lerde Kale halkı o zamanlar selamlık denilen konağa hem beğenerek hayranlıkla hem de çocuksu nahif bir korkuyla bakardı. Birkaç kuşak insanı saran, nesilden nesile aktarılan söylencelere dayalı ve etkinliğini (müessiriyetini) kuvvetini hiç kaybetmeyen bu korku nedendi ve kaynağı neydi?... Ceneviz yapısı kale burcu  üzerine kurulu selamlığın çatısı altında bir küçük kilisenin ve kale...

Sisli dumanlı dağ yolları baharda yağmurdan uçkundan kışın kardan çamurdan kapanır ardı arkası görünmeyen dönemeçlere dar geçitlere kayalar taşlar yuvarlanır  selde toprak kayar köprüler yıkılırdı. Anlatması kolay yaşaması zor zamanlardı. Bu koşullarda Kale halkı yüzünü denize döner, Fatsa pazarına sağrısına kadar çamura bulanan atlarla olmazsa denizden tahta takalarla gidilirdi. Takaların kızma kafalı (lambalı) 5 guvat Lister Peter makinasına mavi boncuk taksan da alnına Maaşallah yazsan da...

“…Bolaman nahiyesinin Müslüman ve Türk, on yedi bin nüfusu nâmına suret-i kat’iyede [kesin şekilde] beyan eyleriz. Ölürüz öldürülürüz her ne nev’ [türlü] zulme duçar ediliriz…” “İpek mendil içinde saklı 107 senelik mektup” Aktif siyasetten (mebusluktan) ayrıldıktan (1912) sonra Yenipazar’da ve Bolaman’da fındık bahçeleriyle ilgilenen ve bilhassa okumaya zaman ayıran Mahmut Mazhar Bey eşi Ayşe Hanımın ( Şıhmanzadelerden ) erken yaşta ölümü (1918) üzerine yalnız kalmış hayat planı altüst...